ΣΕΡΤΖΙΟ ΜΠΑΜΠΑΡΕΝ
Ο γιάπης έγινε οικολόγος
Συνέντευξη στην Τασούλα Επτακοίλη, Πορτρέτο: Παύλος Φυσάκης
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 13-11-06

Πώς μπορεί ένας επιτυχημένος γιάπης να εγκαταλείψει μια λαμπρή καριέρα, να γράψει ένα μπεστ σέλερ και να δωρίσει το 95% των εσόδων από τα δικαιώματα των βιβλίων του σε μια περιβαλλοντική οργάνωση για την προστασία των θαλασσών; Στη συζήτησή μας με τον 46χρονο Περουβιανό συγγραφέα, όλες οι απορίες μας λύθηκαν...
Η πρώτη ελληνική λέξη που έμαθα ήταν το "delfini", λέει ο άνδρας που κάθεται απέναντί μου και γελάει εγκάρδια. Είμαι στο περίπτερο των εκδόσεων Λιβάνη, στην έκθεση βιβλίου της Φρανκφούρτης και ο συγγραφέας που μόλις μου έχει συστηθεί έχει διανύσει μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή μέχρι το πρώτο του βιβλίο, «Ενα δελφίνι ονειρεύεται», γίνει μπεστ σέλερ.

Γεννήθηκε το 1960 στη Λίμα του Περού, στην εφηβεία του μετακόμισε με την οικογένειά του στο Τέξας των ΗΠΑ, όπου σπούδασε χημικός μηχανικός και κατόπιν βρέθηκε στην Αυστραλία, όπου άρχισε μια σπουδαία καριέρα. «Οταν άρχισα να ανεβαίνω επαγγελματικά και η μία προαγωγή ακολουθούσε την άλλη, όλοι μού έλεγαν πόσο επιτυχημένος ήμουν. Κι εγώ σκεφτόμουν: τότε γιατί εγώ αισθάνομαι ότι δεν έχω τίποτα;» Είχε έρθει η στιγμή που... «δεν έμενε τίποτε άλλο παρά να ακολουθήσω τον εντελώς δικό μου δρόμο». Ο «γιάπης» έκανε την επανάστασή του κι έγινε συγγραφέας, με πωλήσεις εκατομμυρίων αντιτύπων. Τώρα, έχει επιστρέψει στην πατρίδα του, μένει μονίμως στη Λίμα «σ' ένα σπίτι που βλέπει τον ωκεανό, αφού δεν μπορώ να ζήσω μακριά από τη θάλασσα» και μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στο γράψιμο και στις απαιτήσεις της θέσης του ως αντιπροέδρου της μη κυβερνητικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Mundo Azul (Γαλάζιος Κόσμος), που αγωνίζεται για την προστασία των θαλασσών και των πλασμάτων τους.

Πώς είναι να αφήνεις μια πετυχημένη καριέρα, για να ζήσεις στη Φύση;
Πιο εύκολο απ' όσο ακούγεται. Αλλωστε, ζούμε μόνο μια φορά. Ομως αυτή τη ζωή που μας χαρίστηκε μπορούμε να την φτιάξουμε έτσι ώστε στο τέρμα της να αισθανόμαστε ότι ζήσαμε χίλιες φορές. Αυτό σκεφτόμουν εκείνη τη δύσκολη, ομολογουμένως, περίοδο. Ετσι, αφού έκλεισα μια σημαντική για την εταιρεία μου συμφωνία, στη Σιγκαπούρη όπου βρισκόμουν, έστειλα το φαξ της παραίτησής μου, χάρισα το ρόλεξ μου στο βοηθό μου κι απλώς έφυγα. Και δεν έχω ξαναφορέσει ρολόι από τότε!
Στο περιβάλλον σας η κίνηση αυτή θα θεωρήθηκε σκέτη τρέλα...
Αυτό είναι αλήθεια. Γεννήθηκα σε μια δυτική κοινωνία και από παιδί διδάχθηκα την ιδέα ότι το χρήμα, η εξουσία και τα υλικά αγαθά είναι εκείνα που φέρνουν την ευτυχία. Κι εγώ τα είχα καταφέρει. Ημουν υψηλόβαθμο στέλεχος μιας πολυεθνικής εταιρείας, ταξίδευα πάντα στην πρώτη θέση, έμενα σε ξενοδοχεία πέντε αστέρων, οδηγούσα ακριβό αυτοκίνητο. Είχα, δηλαδή, όλα τα «γκάτζετ» της ευημερίας. Δεν είχα όμως την ευτυχία, γιατί δεν περίσσευε χρόνος να ζήσω.
Και βρεθήκατε σ' ένα ταξίδι αυτογνωσίας στην Ευρώπη.
Ναι. Πούλησα ό,τι είχα και δεν είχα στο Σίδνεϊ, νοίκιασα ένα τροχόσπιτο και «εγκαταστάθηκα» σε μια παραλία κοντά στη Λισσαβώνα. Περνούσα το χρόνο μου κάνοντας σέρφινγκ. Για μήνες ήμουν μόνο εγώ και ο ωκεανός - από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα ενός βιβλίου. Ή μάλλον, για να είμαι ακριβής, η ανάγκη του. Γιατί η ζωή με έκανε συγγραφέα.
Πιστεύετε ότι στα χρόνια που ακολούθησαν η επιλογή σας αυτή έχει δικαιωθεί;
Απολύτως. Αλλά δεν τρέφω ψευδαισθήσεις. Δεν περιμένω να είμαι ευτυχισμένος όλη τη ζωή μου. Αθροίζω στιγμές και απολαμβάνω το ταξίδι.
Από το ταξίδι αυτό προέκυψε «Το δελφίνι που ονειρεύεται».
Ακριβώς. Είναι η ιστορία ενός δελφινιού, του Ντάνιελ, που ξεκινά ένα ταξίδι για να ανακαλύψει το τέλειο κύμα και όταν συντονίζεται με τον παλμό αυτού του κύματος βρίσκει τον αληθινό εαυτό του.
Πρόκειται για ένα βιβλίο που αρχικά εκδώσατε μόνος σας.
Ναι, αν και είχε γίνει μια πρώτη επαφή με τον αυστραλέζικο εκδοτικό οίκο Random House, το πράγμα «στράβωσε». Ηθελαν να αλλάξω αρκετά πράγματα. «Είμαστε ειδικοί», έλεγαν, «ξέρουμε καλύτερα από σένα τι θέλει το κοινό». Κι εγώ έπρεπε και πάλι να διαλέξω. Τους απάντησα όχι. Αποφάσισα να το εκδώσω μόνος μου, το 1996. Με ό,τι είχε απομείνει από τις οικονομίες μου. Πριν καλά καλά το συνειδητοποιήσω είχα πουλήσει τα πρώτα χίλια αντίτυπα. Κι έπειτα το βιβλίο άρχισε να γίνεται γνωστό από στόμα σε στόμα. Στην έκθεση βιβλίου της Φρανκφούρτης την επόμενη χρονιά, με πλησίασαν πολλοί εκδότες. Η αρχή είχε γίνει.
Το πρώτο βιβλίο σας, λοιπόν, μεταφράστηκε σε 25 γλώσσες και πούλησε περισσότερα από ενάμισι εκατομμύριο αντίτυπα. Τι σημαίνει αυτό για σας;
Οτι δεν είμαι μόνος! Οτι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που σκέφτονται όπως εγώ. Ακόμα κι αν ποτέ δεν περίμενα ότι τα βιβλία μου θα έχουν τόση επιτυχία.
Με την οργάνωση Mundo Azul πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε;
Η συγγραφική μου δραστηριότητα άρχισε να μου αποφέρει ολοένα και περισσότερα χρήματα. Δεν ήθελα όμως να κάνω ξανά τα ίδια λάθη. Πιστεύω ότι τα χρήματα αυτά δεν μου ανήκουν. Εχουν ένα στόχο. Ετσι, κρατώ ό,τι χρειάζεται για να ζω αξιοπρεπώς και το 95% των εσόδων από τα δικαιώματα των βιβλίων μου πηγαίνουν στην Mundo Azul. Κι αυτή είναι η μεγάλη διαφορά με την προηγούμενη ζωή μου.
Τι σας συγκινεί στη δράση της συγκεκριμένης οργάνωσης;
Ο αγώνας της για την προστασία των θαλασσών και των πλασμάτων τους - δελφινιών, φαλαινών, χελώνων, πουλιών. Το μεγαλύτερο μέρος από τα κονδύλια της Mundo Azul διατίθεται για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των παιδιών. Και, ξέρετε, μέρα με τη μέρα, μεγαλώνουμε συνεχώς. Οχι με την έννοια των χρηματικών πόρων, αλλά σε σχέση με το πόσοι άνθρωποι αρχίζουν να συνειδητοποιούν τη σημασία όσων υποστηρίζουμε.
Εσείς δεν έχετε παιδιά... Είναι στα άμεσα... όνειρά μου.
Ποιο θα είναι το πρώτο πράγμα που θα τους διδάξετε;
Εγώ θα προσπαθήσω να κάνω πράξη αυτό που έγραψε ο Χαλίλ Γκιμπράν: «Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου. Είναι παιδιά της ζωής. Δώσε τους την αγάπη σου και όχι τη σκέψη σου. Εχουν τη δική τους.»
Είστε αισιόδοξος, τελικά, για το μέλλον του πλανήτη;
Α, ναι! Γεννήθηκα αισιόδοξος. Είμαι σίγουρος ότι σε κάθε άνθρωπο που κάνει κακό στο περιβάλλον αντιστοιχούν άλλοι δέκα, που πασχίζουν για την προστασία του. Απλώς, δουλεύουν ήσυχα...

Info: Το τελευταίο μυθιστόρημα του Σέρτζιο Μπαμπάρεν, «Ο φύλακας του φωτός», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη. Κυκλοφορούν επίσης τα «Ενα δελφίνι ονειρεύεται» (εκδόσεις Γράμματα), «Μια θάλασσα όνειρα» (εκδόσεις Modern Times), «Η ακτή των ονείρων» (εκδόσεις Γνώση).Πληροφορίες για την οργάνωση mundoazul μπορείτε να βρείτε στο site: www.peru.com/mundoazul.